اردوی لغوشده

درباره‌ی این ویدیو

یوسف از هم‌کلاسی‌اش الیف پیامی می‌گیرد: «اردوی فردای مدرسه لغو شد!» الیف معمولاً خبرهای مدرسه را درست می‌گوید، پس یوسف باور می‌کند. بعد یکی از این دو اتفاق می‌افتد. در داستانِ اول، معلم ایمیلی می‌فرستد: «فردا ساعت ۸ همه را کنارِ اتوبوس می‌بینم!» در داستانِ دوم، یوسف به تقویم نگاه می‌کند و می‌بیند امروز اولِ آوریل است، روزی که در خیلی از کشورها آدم‌ها با دروغ‌های شوخی همدیگر را دست می‌اندازند. در هر دو داستان یوسف دیگر باور نمی‌کند اردو لغو شده، اما این دو داستان به دو شکلِ متفاوت کار می‌کنند.

به واقعیتی تازه که دلیلی را که داشتید از شما می‌گیرد ناقض می‌گویند؛ فیلسوفِ آمریکایی جان پولاک در دهه‌ی ۱۹۷۰ این‌ها را دقیق بررسی کرد. ناقض دو نوع دارد. شاهدِ مخالف به سمتِ دیگر اشاره می‌کند: ایمیلِ معلم خلافِ پیامِ الیف را می‌گوید، و قوی‌تر هم هست، پس برنده می‌شود و یوسف باید باور کند اردو برگزار می‌شود. دلیلی که از اعتبار می‌افتد اصلاً چیزی درباره‌ی اردو نمی‌گوید: تقویم فقط نشان می‌دهد پیامِ الیف شاید شوخی باشد، پس دیگر دلیلِ خوبی نیست. یوسف به همان جای اول برگشته. باید داوری را کنار بگذارد و بپرسد، مثلاً از معلم.

آدم‌ها اغلب این دو را قاطی می‌کنند. وقتی دلیلی بد از آب درمی‌آید، فوراً خلافش را باور می‌کنند: کسی که گفت باران می‌آید دروغ‌گوست، پس باران نمی‌آید. اما دلیلِ بد برای باران، دلیلِ خوبی برای نیامدنِ باران نیست. و دلیل می‌تواند برگردد: اگر یوسف یادش بیاید که الیف از شوخی‌های اولِ آوریل بدش می‌آید، تقویم دیگر مهم نیست و پیامش دوباره به حساب می‌آید. این ویدیو همراه درس «وقتی دلیلی از دست می‌رود» در دوره‌ی دانش، سطح ۲: دلیل، شانس و شک در Knaph است.

متن گفتار

1. ۰:۰۰الیف می‌گوید اردو لغو شده. معمولاً درست می‌گوید، پس یوسف باور می‌کند.
2. ۰:۰۵داستانِ اول. معلم ایمیل می‌زند، کنارِ اتوبوس می‌بینمتان. شاهدِ مخالف.
3. ۰:۱۱داستانِ دوم. امروز اولِ آوریل است. شاید پیام شوخی باشد.
4. ۰:۱۷شاهدِ مخالف، خلافش را باور کن. دلیلی که از اعتبار افتاد، فقط نمی‌دانی.
5. ۰:۲۳اما الیف از شوخیِ اولِ آوریل بدش می‌آید. پیامش دوباره به حساب می‌آید.
6. ۰:۲۹این واقعیت به سمتِ دیگر اشاره می‌کند، یا فقط دلیلی را می‌گیرد؟