Knaph

عمق ۱ · ۱۰۲ ثانیه

فقط از اینجا

صورت فلکی تصویری است که مردم در ستاره‌ها تصور کرده‌اند. ستاره‌هایش فقط از زمین به هم نزدیک به نظر می‌رسند، و اینکه کدام را می‌بینیم در طول سال عوض می‌شود.

درباره‌ی این ویدیو

در یک شب تاریک به پشت دراز بکشید و کمی به ستاره‌ها نگاه کنید؛ به‌زودی چشم‌هایتان آن‌ها را به هم وصل می‌کنند. مردم هزاران سال است که در همه‌جای دنیا همین کار را کرده‌اند. به گروهی از ستاره‌ها که مردم به هم وصلشان کرده‌اند تا تصویری بسازند و نامی رویش گذاشته‌اند صورت فلکی می‌گویند. یکی از آسان‌ترین‌ها صورت فلکی شکارچی (جبار) است: سه ستاره‌ی درخشان در یک ردیف کوتاه و صاف کمربند او را می‌سازند و چهار ستاره‌ی دیگر شانه‌ها و زانوهایش را. یکی از شانه‌ها، ابط‌الجوزا، کمی نارنجی می‌درخشد و یکی از زانوها، رِجل، کمی آبی.

هیچ‌کس آن خط‌ها را در آسمان نکشیده است، پس مردمان مختلف تصویرهای مختلفی دیده‌اند. هفت ستاره‌ی دب اکبر را آمریکایی‌ها ملاقه‌ای بزرگ می‌بینند، بریتانیایی‌ها گاوآهن و هندی‌ها هفت فرزانه. در ایران قدیم به آن‌ها هفت‌برادران یا هفت‌اورنگ می‌گفتند. امروز ستاره‌شناسان همه‌جا از یک فهرست ۸۸ تایی استفاده می‌کنند. ستاره‌های یک صورت فلکی همسایه هم نیستند: ستاره‌های کمربند شکارچی چند برابر دورتر از بلاتریکس، ستاره‌ی شانه‌ی دیگرش، هستند. فقط چون تقریباً در یک جهت از زمین‌اند کنار هم دیده می‌شوند. اگر به ستاره‌ای دیگر پرواز کنید و به پشت سر نگاه کنید، شکارچی از هم می‌پاشد.

اینکه کدام صورت‌های فلکی را می‌بینید در طول سال عوض می‌شود. شب، طرف شما از زمین پشت به خورشید است. در دسامبر زمین میان خورشید و شکارچی است، پس شکارچی سرشب در آسمان است. در ژوئن شکارچی پشت خورشید است و شب به جای آن کژدم (عقرب) را می‌بینید. در نیمه‌ی شمالی زمین، از دو ستاره‌ی لبه‌ی جلویی کاسه‌ی دب اکبر حدود پنج برابر فاصله‌ی آن دو جلو بروید تا به ستاره‌ی قطبی برسید. این ویدیو همراه درس «صورت‌های فلکی» در نجوم، سطح ۱، در Knaph است.

این ویدیو عمق ۱ از «صورت‌های فلکی» را نشان می‌دهد.

یادگیری صورت‌های فلکی

متن گفتار

  1. ۰:۰۰کمی به ستاره‌ها نگاه کنید تا چشم‌هایتان آن‌ها را به هم وصل کنند. این شکارچی است. سه ستاره کمربندش را می‌سازند. یک شانه، ابط‌الجوزا، کمی نارنجی است. یک زانو، رِجل، کمی آبی. هیچ‌کس این خط‌ها را نکشیده است.
  2. ۰:۱۶پس مردمان مختلف تصویرهای مختلفی دیدند. آمریکایی‌ها ملاقه‌ای بزرگ می‌بینند. در بریتانیا گاوآهن است. در هند هفت فرزانه. ما به آن دب اکبر می‌گوییم. امروز ستاره‌شناسان یک فهرست ۸۸ تایی دارند.
  3. ۰:۳۲ستاره‌های یک صورت فلکی همسایه به نظر می‌رسند، اما بیشترشان نیستند. ستاره‌های کمربند شکارچی چند برابر دورتر از بلاتریکس، روی شانه‌ی دیگرش، هستند. فقط چون تقریباً در یک جهت‌اند کنار هم دیده می‌شوند. به ستاره‌ای دیگر پرواز کنید و برگردید نگاه کنید، شکارچی از هم می‌پاشد.
  4. ۰:۵۴شب، طرف شما از زمین پشت به خورشید است. در دسامبر زمین میان خورشید و شکارچی است، پس شکارچی سرشب در آسمان است. در ژوئن زمین آن سوی خورشید است. شکارچی پشت خورشید است و در نور روز گم می‌شود، و شب به جای آن کژدم را می‌بینید.
  5. ۱:۱۶در نیمه‌ی شمالی زمین، دب اکبر را پیدا کنید. از دو ستاره‌ی لبه‌ی جلویی کاسه‌اش، حدود پنج برابر فاصله‌ی آن دو جلو بروید تا به ستاره‌ی قطبی برسید.
  6. ۱:۳۲صورت فلکی تصویری است که ما از اینجا می‌بینیم.