مثلثِ آتش

درباره‌ی این ویدیو

شمعی را یک شب تماشا کنید: کم‌کم کوتاه می‌شود. موم ناپدید نمی‌شود؛ سوختن یک واکنش شیمیایی است. موم سوخت است و با اکسیژن واکنش می‌دهد، گازی که حدودِ یک‌پنجمِ هوا را تشکیل می‌دهد. فراورده‌های این واکنش کربن دی‌اکسید و بخار آب‌اند، دو گاز که دیده نمی‌شوند، پس در هوای اتاق پخش می‌شوند. این واکنش گرما و نورِ زیادی هم می‌دهد، و شعله همان گازِ داغ و درخشانی است که واکنش در آن انجام می‌شود.

آتش برای شروع به چیزِ سومی هم نیاز دارد: گرما. شمع خودبه‌خود روشن نمی‌شود، با این‌که موم و هوا همیشه با هم در تماس‌اند. کبریت گرمای اول را می‌دهد، و بعد از آن خودِ شعله آن‌قدر گرما می‌سازد که روشن بماند. پس آتش به سوخت، اکسیژن و گرما نیاز دارد. این را به شکلِ مثلث آتش می‌کشند، که هر ضلعش یکی از این سه است.

هر ضلعی را که بردارید، آتش خاموش می‌شود. وقتی مومِ شمع تمام شود، شعله می‌میرد. شیشه‌ای که روی شمع بگذارید، دری که روی ماهی‌تابه بگذارید یا پتوی آتش‌نشانی نمی‌گذارد هوای تازه برسد. آب آتشِ اردو را آن‌قدر خنک می‌کند که دیگر نسوزد. هر راهِ خاموش کردنِ آتش یکی از ضلع‌های مثلث را برمی‌دارد.

آتش را فقط بزرگ‌ترها روشن می‌کنند. این ویدیو همراهِ درسِ «آتش چیست؟» در شیمی، سطح ۱، در Knaph است.

متن گفتار

1. ۰:۰۰شمع وقتی می‌سوزد کوتاه می‌شود. مومش کجا می‌رود؟
2. ۰:۰۷سوختن یک واکنش شیمیایی است. موم و اکسیژنِ هوا به کربن دی‌اکسید و بخار آب تبدیل می‌شوند، دو گازِ نادیدنی.
3. ۰:۱۶آتش سه چیز می‌خواهد. سوخت، اکسیژن، و گرما برای شروع. این مثلث آتش است.
4. ۰:۲۴یکی را بگیرید تا آتش خاموش شود. موم تمام می‌شود، شیشه هوا را دور نگه می‌دارد، یا آب خنکش می‌کند.
5. ۰:۳۶شعله یک چیز نیست. یک واکنش است که دارد انجام می‌شود.