بلندترین درخت

درباره‌ی این ویدیو

بلندترین درختِ دنیا بلندتر از ۴۰۰ متر است یا کوتاه‌تر؟ حدستان را بنویسید. آیا عددِ ۴۰۰ آن را تغییر داد؟ بیشترِ آدم‌ها می‌گویند نه. می‌دانستند ۴۰۰ فقط بخشی از سؤال بود. بلندترین درختی که می‌شناسیم یک سِکویای ساحلی در کالیفرنیاست، حدودِ ۱۱۶ متر، و کسانی که سؤال را با عددی بزرگ شنیده‌اند خیلی بلندتر از کسانی حدس می‌زنند که آن را با عددی کوچک شنیده‌اند.

خوب دانستنِ یک موضوع از ما محافظت نمی‌کند. در سالِ ۱۹۸۷ گرگوری نورث‌کرافت و مارگارت نیل از بنگاه‌دارهایی در آریزونا خواستند یک خانه را با یک بسته اطلاعاتِ یکسان ارزیابی کنند. فقط قیمتِ پیشنهادیِ فروشنده فرق داشت. بنگاه‌دارهایی که حدودِ ۱۲۰ هزار دلار دیده بودند گفتند خانه حدودِ ۱۱۴ هزار دلار می‌ارزد، و آن‌هایی که حدودِ ۱۵۰ هزار دیده بودند گفتند حدودِ ۱۲۹ هزار. وقتی پرسیدند ارزیابی‌شان را بر چه پایه‌ای گذاشته‌اند، کمتر کسی اصلاً از قیمتِ پیشنهادی نام برد.

بیرته انگلیش، توماس موسوایلر و فریتس اشتراک (۲۰۰۶) از این هم جلوتر رفتند: قاضی‌های باتجربه‌ای در آلمان پرونده‌ی ساختگیِ یک دزدی از فروشگاه را خواندند و پیش از تعیینِ حکم یک جفت تاس ریختند که پنهانی طوری درست شده بود که جمعش ۳ یا ۹ بیاید. بعد از ۹ حدودِ ۸ ماه حکم دادند، و بعد از ۳ حدودِ ۵ ماه.

چرا؟ ذهن از لنگر شروع می‌کند و قدم به قدم از آن دور می‌شود، تا جایی که جواب ممکن به نظر برسد، و همان‌جا می‌ایستد. ولی اولین جوابی که ممکن به نظر می‌رسد در لبه‌ای است که به لنگر نزدیک‌تر است، پس زود می‌ایستیم. به این کار تنظیم از روی لنگر می‌گویند. کارشناس هم همین کار را می‌کند، فقط از نقطه‌ی شروعِ بهتری، و چون این کشش هیچ حسی ندارد، کسی متوجهش نمی‌شود. چه کمکی می‌کند؟ پیش از دیدنِ عددِ دیگران، عددِ خودتان را بگویید، و بپرسید چرا لنگر ممکن است خیلی دور از واقعیت باشد، هم خیلی بالا و هم خیلی پایین.

متن گفتار

1. ۰:۰۰بلندترین درختِ دنیا بلندتر از ۴۰۰ متر است یا کوتاه‌تر؟ آن عدد حدست را عوض کرد؟
2. ۰:۰۷بنگاه‌دارها یک خانه را ارزیابی کردند. قیمتِ پیشنهادیِ بالاتر آن را ۱۵ هزار دلار گران‌تر کرد. کمتر کسی متوجه شد.
3. ۰:۱۶قاضی‌ها تاسِ دست‌کاری‌شده ریختند. بعد از ۹، حکمِ سنگین‌تری دادند تا بعد از ۳.
4. ۰:۲۳ذهن از لنگر شروع می‌کند و دور می‌شود، ولی تا جواب ممکن به نظر برسد، می‌ایستد.
5. ۰:۳۲اول عددِ خودت را بگو. بعد بپرس لنگر چرا ممکن است خیلی دور باشد.
6. ۰:۳۹دانستنِ زیاد این کشش را خاموش نمی‌کند.