سگ در شب

درباره‌ی این ویدیو

در داستانی مشهور از آرتور کانن دویل، نوشته‌ی سالِ ۱۸۹۲، اسبی مسابقه‌ای شبانه از اصطبلش دزدیده می‌شود. شرلوک هولمز به «ماجرای عجیبِ سگ در شب» اشاره می‌کند. افسرِ پلیس می‌گوید سگ در شب هیچ کاری نکرد. هولمز می‌گوید ماجرای عجیب همین بود. در اصطبل سگی نگهبان بود، و اگر غریبه‌ای وارد می‌شد، سگ پارس می‌کرد و مهترها را بیدار می‌کرد. کسی صدای پارسش را نشنید. پس دزد برای سگ غریبه نبود: کسی بود که سگ خوب می‌شناختش.

هولمز از یک نشانه‌ی غایب استفاده کرد: چیزی که اگر یک تبیین درست بود آن‌جا بود، و نبود. آدم‌ها گاهی می‌گویند نبودِ شاهد، شاهدِ نبودن نیست، و این فقط نیمه‌درست است. این‌که نشانه‌ی غایب به حساب بیاید یا نه، به یک پرسش بستگی دارد: اگر ادعا درست بود، آن نشانه را می‌دیدم؟ آیا توی یخچالتان فیل هست؟ درِ یخچال را باز می‌کنید و فیلی نمی‌بینید، و مسئله حل است، چون فیل نمی‌تواند قایم شود. آیا روی دستتان میکروب هست؟ نگاه می‌کنید و چیزی نمی‌بینید، و هیچ چیز حل نمی‌شود، چون میکروب را در هر حال نمی‌دیدید.

این‌که چطور نگاه کردید هم مهم است. اگر کلِ کیفتان را گشتید و کلیدی پیدا نکردید، این شاهدِ خوبی است که کلید در کیف نیست. اگر در تاریکی نگاهی سرسری به آن انداختید، نه. پس وقتی چیزی غایب است، بپرسید: اگر ادعا درست بود، این نشانه آن‌جا بود؟ و آیا درست نگاه کردم، همان جا و همان وقتی که پیدایش می‌کردم؟ اگر جوابِ هر دو بله باشد، نشانه‌ی غایب شاهدی واقعی است. این ویدیو همراه درس «سگی که پارس نکرد» در دوره‌ی دانش، سطح ۲: دلیل، شانس و شک در Knaph است.

متن گفتار

1. ۰:۰۰اسبی مسابقه‌ای شبانه دزدیده می‌شود. هولمز می‌بیند سگ هیچ کاری نکرد.
2. ۰:۰۵غریبه سگ را به پارس می‌انداخت. پس دزد کسی بود که سگ می‌شناخت.
3. ۰:۱۱اگر درست بود، نشانه را می‌دیدم؟ فیلی در یخچال نیست؟ حل شد.
4. ۰:۱۷میکروبی روی دستتان نمی‌بینید؟ در هر حال نمی‌دیدید. هیچ چیز حل نشد.
5. ۰:۲۳و آیا درست نگاه کردید؟ کلِ کیف را گشتید، یا نگاهی در تاریکی؟
6. ۰:۲۹اگر درست بود، آن را می‌دیدید؟