متافیزیک
آن را بخوانید درمتافیزیک، سطح ۱: چه چیزی واقعی است؟
نقشه
پیکان‌ها از آنچه اول می‌آموزید به آنچه باز می‌کند اشاره دارند. نشانگر را روی یک مفهوم ببرید تا زنجیرهٔ آن و جایی که عمیق‌تر برمی‌گردد روشن شود. برای دیدن درس‌ها و داستان‌های یک مفهوم، روی آن راست‌کلیک کنید (یا انگشت خود را روی آن نگه دارید).
- ثابت‌شده تا عمق123
- باز
- قفل
- عمیق‌تر برمی‌گردد
اختیاراین‌همانی در طول زماناین‌همانی شخصیحافظه و این‌همانی شخصیدو جور «همان» بودنذهن و بدنعلیتمسئولیت اخلاقیممکن و ضروریموجبیتنوع‌هاواژه‌های مبهمپرسش‌هایی درباره‌ی آنچه واقعی استچرا به‌جای هیچ، چیزی هست؟چیزها و ویژگی‌هایشانگذشته، اکنون و آیندهعلت یا تصادفدر منطقآنچه علم نمی‌تواند جواب بدهددر فلسفه‌ی علم
مسیر یادگیری
به ترتیبی که مفاهیم بر هم بنا می‌شوند.
- پرسش‌هایی درباره‌ی آنچه واقعی استقفلمتافیزیک بخشی از فلسفه است که می‌پرسد اصلاً چه چیزی هست و واقعی بودن یعنی چه - پرسش‌هایی که نگاه کردن و اندازه گرفتن حلشان نمی‌کند، مثل این‌که آیا سایه یک چیز است یا آیا عدد ۷ وجود دارد.باز می‌شود پس از: آنچه علم نمی‌تواند جواب بدهد
- علیتقفلعلت چیزی است که باعث رخ دادن چیزی می‌شود، و معلول آن چیزی است که رخ می‌دهد. یک آزمون خوب این است: «اگر نبود، باز هم پیش می‌آمد؟» - هرچند این آزمون گاهی فریب می‌خورد. دیوید هیوم (۱۷۴۸) متوجه شد که ما هرگز خودِ باعث شدن را نمی‌بینیم، فقط رویدادی را که پشت سرِ رویدادی دیگر می‌آید.باز می‌شود پس از: علت یا تصادف
- چیزها و ویژگی‌هایشانقفلویژگی خصوصیتی از یک چیز است - رنگش، شکلش، وزنش. یک چیز می‌تواند ویژگی‌هایی را از دست بدهد و همان چیز بماند، و این پرسش را پیش می‌کشد که آیا هر چیز چیزی است زیر ویژگی‌هایش («چیزی که نمی‌دانست چیست» در گفته‌ی لاک) یا فقط دسته‌ای از ویژگی‌هایش (هیوم).باز می‌شود پس از: پرسش‌هایی درباره‌ی آنچه واقعی است
- گذشته، اکنون و آیندهقفلآگوستین: «پس زمان چیست؟ اگر کسی از من نپرسد، می‌دانم.» دو جواب درباره‌ی این‌که کدام زمان‌ها واقعی‌اند: فقط اکنون (گذشته رفته و آینده هنوز نیامده)، یا همه‌ی زمان‌ها به یک اندازه، مثل تصویرهای یک نوار فیلم، که در آن «اکنون» مثل «این‌جا»ست.باز می‌شود پس از: پرسش‌هایی درباره‌ی آنچه واقعی است
- موجبیتقفلموجبیت این ایده است که هر چه رخ می‌دهد را آنچه پیش از آن بوده، همراه با قانون‌های طبیعت، معلوم می‌کند - مثل ردیفی از دومینوها. لاپلاس (۱۸۱۴) ذهنی را تصور کرد که اگر در یک لحظه همه‌چیز را می‌دانست، می‌توانست همه‌ی آینده را بگوید.باز می‌شود پس از: علیت
- اختیارقفلتوانایی انتخاب، طوری که کاری که می‌کنید واقعاً به دست خودتان باشد - که اغلب این‌طور گفته می‌شود: «می‌توانستید کار دیگری بکنید». اگر موجبیت درست باشد، این ناممکن به نظر می‌رسد. هابز و هیوم جواب دادند که آزاد بودن یعنی بر پایه‌ی خواسته‌های خودتان عمل کنید، بی‌آنکه چیزی مجبورتان کند، پس آزادی و علت هر دو می‌توانند درست باشند.باز می‌شود پس از: موجبیت
- دو جور «همان» بودنقفل«همان» می‌تواند به معنای کاملاً همانند باشد - دو چیز با ویژگی‌های یکسان - یا همان یکی: یک چیز، نه دو تا. دو لیوان می‌توانند کاملاً همانند باشند و باز دو تا باشند؛ یک سیب می‌تواند تغییر کند و باز همان یکی بماند؛ ستاره‌ی صبح و ستاره‌ی شامگاه معلوم شد یک سیاره‌اند، ناهید.باز می‌شود پس از: چیزها و ویژگی‌هایشان
- ممکن و ضروریقفلممکن: آنچه می‌تواند باشد یا می‌توانست باشد (جا ماندنِ نادیا از اتوبوس). ناممکن: آنچه هر طور هم کارها پیش می‌رفت نمی‌توانست باشد (دایره‌ای که مربع هم باشد). ضروری: آنچه باید همین باشد (دو به‌اضافه‌ی دو می‌شود چهار). آنچه قانون‌های طبیعت جلویش را می‌گیرند با آنچه اصلاً نمی‌تواند باشد فرق دارد؛ این‌که چه چیزی چیزی را ممکن می‌کند هنوز محل بحث است.باز می‌شود پس از: موجبیت
- نوع‌هاقفلنوع گروهی از چیزهاست که در چیزی شریک‌اند - سگ‌ها، طلا، باران. بعضی گروه‌ها آشکارا ساخته‌ی ما هستند؛ این‌که نوع‌هایی مثل «سگ» در طبیعت پیدا می‌شوند یا ساخته‌ی دسته‌بندی ما هستند پرسشی باز است.باز می‌شود پس از: چیزها و ویژگی‌هایشان
- این‌همانی در طول زمانقفلچه چیزی یک چیز را با وجود تغییر همان چیز نگه می‌دارد - معمای کشتی تسئوس، که تک‌تک تخته‌هایش عوض می‌شود.باز می‌شود پس از: دو جور «همان» بودن
- چرا به‌جای هیچ، چیزی هست؟قفلپرسش لایبنیتس (۱۷۱۴)، که شاید بزرگ‌ترینِ همه‌ی پرسش‌ها باشد. نام بردنِ یک علت جوابش نیست، چون هر علتی خودش یک چیز دیگر است. جواب‌ها: چیزی به‌طور ضروری وجود دارد و بقیه را توضیح می‌دهد؛ هیچ دلیلی در کار نیست - «جهان همین‌طور آن‌جاست» (راسل، ۱۹۴۸)؛ یا «هیچ» هرگز امکانی واقعی نبود.باز می‌شود پس از: ممکن و ضروری, علیت
- مسئولیت اخلاقیقفلمسئول بودن یعنی همان کسی بودن که باید به خاطر کاری که کرده ستایش یا سرزنش شود. دو آزمون ارسطو: کسی را که مجبور بوده، یا نمی‌دانسته چه می‌کند، سرزنش نمی‌کنیم. این‌که مسئولیت به اختیاری هم نیاز دارد که می‌توانست کار دیگری بکند هنوز محل بحث است.باز می‌شود پس از: اختیار
- واژه‌های مبهمقفلواژه‌ی مبهم مرز تیزی میان جایی که درست به کار می‌رود و جایی که نمی‌رود ندارد: کپه، بلند، قرمز، بچه. معمای کهنِ کپه (اوبولیدس) گرفتاری کار را نشان می‌دهد: یک دانه هیچ‌وقت کپه نمی‌سازد، اما کپه‌ها وجود دارند.باز می‌شود پس از: نوع‌ها
- این‌همانی شخصیقفلآنچه یک نفر را در طول زمان همان آدم نگه می‌دارد - شما و نوزادِ عکس‌های قدیمی‌تان. سه جواب: همان بدن، همان خاطره‌ها و فکرها، همان منش؛ هر کدام معمایی دارد.باز می‌شود پس از: این‌همانی در طول زمان
- حافظه و این‌همانی شخصیقفلجان لاک (۱۶۹۴): هر کس تا جایی که حافظه‌اش به عقب می‌رود همان آدم است - و شاهزاده‌ای که در بدن یک کفاش بیدار می‌شود همین را نشان می‌دهد. افسر شجاعِ تامس رید (۱۷۸۵) گرفتاری کار را نشان می‌دهد: خاطره‌ها کم‌رنگ می‌شوند، اما «همان یکی» نمی‌تواند کم‌رنگ شود.باز می‌شود پس از: این‌همانی شخصی
- ذهن و بدنقفلذهن بخشی از شماست که فکر می‌کند، حس می‌کند، می‌خواهد و به یاد می‌آورد. دکارت (۱۶۴۱) استدلال کرد که ذهن چیزی جدا از بدن است - پس این دو چطور روی هم اثر می‌گذارند؟ دیگران می‌گویند ذهن کاری است که مغز می‌کند - پس چرا اصلاً این کار حسی دارد؟باز می‌شود پس از: این‌همانی شخصی